نگاهی کلی به آثار تاریخی جوزدان

۱- سنگی با قدمت نزدیک به ۱۳ قرن:
سنگی مکعبی شکل و سنگین که روی سنگ، عبارت سال ۱۶۰ هجری قمری حک شده است. قدمت این سنگ ۱۲۷۳ سال می باشد. بنابراین قدمت این سنگ را به قدمت منطقه (جوزدان) نسبت داده و مشخص می شود نزدیک به ۱۳ قرن قدمت دارد. این سنگ تا قبل از انقلاب در منطقه ای بود که اهالی آن مردگان خود را در آنجا دفن می کردند و چون بعد از انقلاب این قبرستان تبدیل به مجتمع های مسکونی گردید، نام این منطقه را شهرک قائم گذاشته و سنگ موجود را به محلی دیگر، داخل مسجدی به نام مسجد جامع نهادند.

۲- مسجد جامع با قدمت ۸۰۰ سال:
مسجد جامع در دوره ایلخانی و تیموری ساخته شده و از طرف سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان نیز این بنای تاریخی به شماره ۹۰۴۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. فلسفه ساخته شدن این مسجد سینه به سینه به گوش رسیده است که روزی کاروان شتری در حرکت بوده و چون به شب رسید و تاریک بود و کاروانیان و شتران خسته شده بودند مجبور شدند در محلی اتراق کنند. فردای آن روز، کاروانیان وقتی از خواب بیدار شدند دیدند روی تکه ای یخ به مانند شیشه در کنار خندق بزرگی به ارتفاع ۱۵ متر پر از آب، شب را سپری کرده اند و به لطف خدا هیچ اتفاقی برای کسی نیفتاده است. رئیس کاروان وقتی دید که خود و دوستانش به همراه شتران و تمام بارها صحیح و سالمند نذر می کند که در کنار خندق مسجدی بنا کند و پس از بنای مسجد، آن را «مسجد جامع» نامگذاری می کند. این مسجد قدمت ۸۰ ساله دارد و در سال ۹۰-۸۹ توسط سازمان میراث فرهنگی بازسازی گردید. داخل این مسجد چند نفر دفن شده اند، از جمله عالمی پاک نهاد که به او «شیخ محمد» می گویند.

از دیگر آثار باستانی داخل مسجد جامع، سنگ دیگری (به ارتفاع یک متر در ۵۰ سانتی متر) به نام «سنگ چسبان» می باشد. این سنگ به صورت عمودی بر روی جایی در مسجد طراحی شده بوده و مردم این منطقه معتقد بودند که اگر کسی با دل شکسته پس از راز و نیاز با خدای خود سنگ کوچکی را به سنگ چسبان می زد اگر آرزویش برآورده می شد سنگ کوچک به سنگ چسبان می چسبید و اگر سنگ روی سنگ چسبان نمی چسبید یعنی اینکه آرزویش برآورده نخواهد شد.

۳- امامزاده ساره مریم با قدمت بیش از ۹۰۰ سال:
امامزاده ساره مریم خواهر امام رضا (ع) می باشد که سال رحلت ایشان بین ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ سال پیش می باشد. در سال های قبل از مقابل امامزاده آبی روان جاری بود که به قناتی متصل بود. بعد از انقلاب اهالی این منطقه خواستند مسیر جریان آب را تغییر بدهند که پس از تغییر به علت خشکسالی قنات، دیگر آبی در جریان نبود و همچنین در مقابل امامزاده درخت تنومندی وجود داشته که ماری بر روی درخت زندگی می کرد. بیشتر اهالی این منطقه مار را دیده بودند و معتقد بودند در بعضی از مواقع این مار روی شاخه های درخت در مقابل امامزاده می آمد و به امامزاده نگاه می کرد و هنگامی که در مقابل امامزاده قرار می گرفت اگر کسی می خواست در امامزاده را باز کند در باز نمی شد ولی وقتی که مار می رفت در با حرکت هر کسی حتی کودکی باز و بسته می شد. آنها می گفتند این مار به کسی کاری نداشت. بعدها اهالی این منطقه درخت را کندند و به جای آن در حال حاضر قرار است ساختمان سازی برای امامزاده شود. در نزدیک امامزاده، قبرستان و مزار شهدا واقع است که تعدادی شهید در این مزار به یادگار می باشد از جمله شهدای هشت سال دفاع مقدس شامل؛ اسدالله احمد جوزدانی، علی اکبر احمدی جوزدانی، یعقوب احمدی جوزدانی و … می شود

۴- آقا شازده با قدرت ۱۰۰۰ سال:
سند تاریخی مکتوبی وجود ندارد ولی بعضی از اهالی این منطقه معتقدند که آقا شازده فرزند حضرت موسی بن جعفر (ع) می باشد و مدت ۱۰۰۰ سال پیش می زیسته که کمی بیش از امامزاده ساره مریم قدمت دارد. مرقد آقا شازده نزدیک امامزاده ساره مریم بنا شده و داخل آن یک سنگ چسبان نیز وجود داشته است که در سال های اخیر توسط چند نفر به اصطلاح کارشناس ربوده می شود. در جوزدان دو سنگ چسبان وجود داشت یکی در مسجد جامع و دیگری در آقا شازده که هم اکنون هیچ کدام موجود نمی باشد.

۵- برج کبلاقدم حیدری با قدمت بیش از ۱۰۰ سال:
برج کبلاقدم (کدخدا) حیدری بیش از یک قرن قدمت دارد. کدخدا حیدری به منظور جمع آوری کود کبوترها این بنا را ساخت و چون کود کبوترها برای کشاورزی بسیار مفید بوده این بنا را به نام «کبوترخانه» نامید. در داخل کبوترخانه هزاران هزار کبوتر لانه داشته و آنجا زندگی می کردند. در سال ۹۰-۸۹ این بنا توسط سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان بازسازی شد و چون در هنگام بازسازی صداهایی تولید گردید، گویا پرندگان ترسیده و کوچ کرده در آنجا زندگی نمی کنند و آسمان آن منطقه از پرندگان خالی می باشد.

۶- آسیاب کبلاحسین با قدمت ۱۰۷ سال:
این آسیاب توسط حسین احمدی فرزند قاسمعلی در سال ۱۲۸۴ ساخته شد. آخرین پسرش که هم اکنون ۷۳ سال دارد گفت: «پدرم کمتر از ۳۰ سال داشت که متوسل به حضرت ابوالفضل (ع) می شود. یک شب خواب حضرت را می بیند. پس از خواب تصمیم می گیرد به خاطر اینکه به کشاورزان خدمتی کند آسیابی بنا کند چرا که کشاورزان جایی را نداشتند که گندم های خود را آسیاب کنند. لذا تصمیم می گیرد در منطقه جوزدان آسیابی بسازد.

بنابراین با هزینه شخصی خودش تعدادی کارگر استخدام کرده و دست به کار می شود. شبانه روز ۲ شیفت کار می کردند و خودش هم سخت تلاش می کرد. سنگ آسیاب اول را به مدت یک سال و سنگ آسیاب دوم را به مدت ۵/۲ سال که جمعا
۵/۳ سال طول می کشد نزدیک قنات آسیابی بنا می کند. پس از ساخته شدن به دلیل اینکه زمین های نزدیک قنات سند نداشت به نزد صارم الدوله حاکم وقت آن موقع به اصفهان می رود و از او می خواهد که سند و یا برگه ای به پدرم بدهند که زمین های آسیاب را به نام ایشان بزند. حاکم آن موقع قبول نمی کند. پدرم به وی می گوید: پس دستمزد ساخت آسیاب را به من بده. صارم الدوله اگر می خواست پول دستمزد پدرم را بدهد می دید که خیلی می شود. بالاخره پس از یک هفته در بدری پدرم و بلاتکلیفی او در اصفهان برگه ای به او می دهند که آسیاب و زمین های اطراف را به پدرم ببخشند. پدرم هم به دلیل خوابی که دیده بود هر سال یک سوم درآمد این زمین ها را در ماه محرم وقف حضرت ابوالفضل (ع) کرده و خرج می دهد. من نیز در حال حاضر که پدرم نیست به وصیت او عمل می نمایم. چون خود من هم از ارادتمندان ابوالفضل العباس (ع) هستم.

بالاخره وقتی آسیاب ساخته شد اهالی تمام مناطق دور و نزدیک به این آسیاب می آمدند تا گندم خود را آسیاب کنند. شاید کسانی بودند که یک هفته در آسیاب می ماندند تا نوبت آسیاب گندمشان شود. آسیاب طوری ساخته شده بود که دارای اتاق های کوچک بود.

ستون هایی که از جنس سنگ و خاک بودند یعنی ۱۵ متر زیرزمین را کنده بودند و خاک های اضافی را در آورده و از این خاک های اضافی ستون اتاق های متعدد ساخته شده بود و موادی اضافه نکرده بودند بلکه با حفاری توانسته بودند این آسیاب را بسازند. فقط دو سنگ آسیاب ساخته شده را درون آسیاب با فاصله های مختلف توسط آب به جریان می انداختند و گندم ها آسیاب می گردید. بعد از انقلاب با خشک شدن قنات این آسیاب نیز از کار افتاد و به متروکه ای مبدل گردید ولی هنوز آخرین پسر کبلایی حسین به وصیت پدر برای نذرش عمل می کند.

۷- باغ شاهزاده با قدمت بیش از یک قرن:
باغ شاهزاده توسط نوه ناصر الدین شاه به نام »اکبر مسعود میرزا« با لقب صارم الدوله حاکم اصفهان در دوره قاجاریه به منظور تفریحگاه سران آن موقع بنا گردیده است. این بنا هم اکنون در اختیار نیروی مقاومت سپاه قرار دارد. مجددا متذکر می شویم روستای جوزدان با بیش از ۵۰ شهید در مورخ بیستم تیر ماه ۱۳۸۷ تبدیل به شهر جوزدان گردید و هم اکنون بیش از هفت هزار نفر جمعیت دارد. شغل اکثر آنان کشاورزی و دامداری می باشد. در سال ۱۳۸۵ به مدت یک سال خشکسالی بود به طوری که تانکرهای آب توسط جهاد سازندگی به افراد روستا داده می شد.

One thought on “نگاهی کلی به آثار تاریخی جوزدان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *